1مقدمه و اهداف: توجه به تغییرات آینده و ایجاد آمادگی برای آن از الزامات دنیای امروز است. پزشکی شخصی سازی شده به عنوان یک تغییر نوظهور در حال گسترش، علم پزشکی را با تغییراتی روبرو خواهدکرد. پزشکان خانواده به عنوان خط اول ارائه خدمات و بیمه های سلامت به عنوان عوامل مؤثر بر ارائه خدمات با این مسئله روبرو خواهند شد. این مطالعه با هدف ترسیم فضای به کارگیری این رویکرد در حیطه پزشکان خانواده و تغییراتی که به وجود خواهد آورد، انجام شده است. روش کار: این مطالعه در سه مرحله شامل تهیه فایل ارائه درباره پزشکی شخصی سازی شده و تدوین فرم سؤالات، برگزاری نشست با پزشکان خانواده و تکمیل فرم سوالات به صورت گروهی و ارائه نظرات از سوی ایشان و در آخر تحلیل و جمع بندی دیدگاه پزشکان توسط تیم تحقیق، انجام شده است. یافته ها: اجرای پزشکی شخصی سازی شده بر هر کدام از کارکردهای پزشک خانواده شامل مدیریت سلامت، جامعیت خدمات، تداوم ارائه خدمات، هماهنگی و تحقیق اثراتی را اعمال خواهد کرد. اما مانند هر تغییر جدیدی در هر حوزه ای، چالش هایی نیز بر سر راه پیاده سازی آن در این بخش از نظام سلامت قرار خواهد داشت. از دید پزشکان خانواده راهکارهایی برای رویارویی با این تغییرات و چالش های ناشی از آن وجود دارد .   نتیجه گیری: پزشکان خانواده و بیمه های سلامت به عنوان یکی از بخش های مهم مواجهه با تغییرات حوزه سلامت بایستی به صورت آینده نگر مسائل این حوزه را رصد کرده و خود را برای مواجهه با آنها آماده سازند. تأمین زیرساخت ها با توجه به چالش های احتمالی و توجه به اصول مدیریت تغییر می تواند به عنوان یک راهکار برای اجرای مؤثر این رویکرد در این حوزه به­ کار گرفته شود.

در تقاطع­­های راست گوشه سه شاخه یا چهار شاخه کانال­های روباز، مطالعه جدایی جریان بسیار حائز اهمیت می­باشد. برخی پارامترهای موثر در این زمینه نسبت دبی ورودی و عمق جریان می­باشد که در این تحقیق تاثیر نسبت دبی ورودی و نسبت ارتفاع سرریزها (عمق جریان) در الگوی جریان و ابعاد ناحیه جداشدگی به صورت عددی شبیه­سازی شده است. بررسی نتایج مدل عددی نشان داد که مدل k-ω بیشترین مطابقت را با نتایج آزمایشگاهی دارد، به طوریکه میزان خطای شبیه­سازی کمتر از 20% بود. ابعاد ناحیه جداشدگی در کانال­­های اصلی و فرعی با نسبت دبی ورودی رابطه مستقیم داشت. همچنین با افزایش ارتفاع سرریزهای خروجی، عمق جریان افزایش یافت و منجر به کاهش ابعاد ناحیه جداشدگی شد. مطابق نتایج عددی، ابعاد ناحیه جداشدگی در راستای قائم از کف کانال به سطح آب افزایش یافت، به­طوری­که برای نسبت دبی 6/0 و نسبت ارتفاع سرریز 377/0، طول ناحیه جداشدگی در کف کانال، فاصله 1/0 متر از کف و در سطح آب به ترتیب در حدود 60 سانتیمتر، 75 سانتیمتر و 85 سانتیمتر بود. بنابراین از سطح آب به سمت کف کانال طول ناحیه جداشدگی در حدود 29% کاهش یافت.

پزشکی شخصی در سرطان که به عنوان «پزشکی دقیق» نیز شناخته می شود، علم فردی کردن مراقبت از سرطان و درمان تومورها بر اساس ساختار ژنتیکی آن ها به جای محل منشأ آنهاست. پزشکی شخصی یا پزشکی دقیق اولین بار برای مدیریت بیماران سرطانی با این ایده تعریف شد که اطلاعات ژن ها، پروتئین ها، متابولیت ها و محیط بیمار را می توان برای مدیریت فردی آن به کار برد و شامل پیشگیری، غربالگری، تشخیص، پیش آگهی، درمان، پیگیری، تشخیص عود و دسته بندی بیماران به زیرگروه های تعریف شده برای درمان موثرتر می باشد. شواهد موجود حاکی از موفقیت نسبی این رویکرد در بیماران سرطانی است. توسعه و اجرای پزشکی شخصی سازی شده نیازمند مجموعه ای از اهداف و بیومارکرهای معتبر از طریق دانش ژنومیکس، ترانس کریپتومیکس، پروتئومیکس و متابولومیکس گروه های بزرگ نمونه در رابطه با عوامل مخدوش کننده مانند سن، جنسیت، عادات، رژیم غذایی و محیط می باشد. پزشکی شخصی در پزشکی تولید مثل هنوز جای بحث زیادی دارد. پزشکی تولید مثل در مرحله اولیه کشف و تایید بیومارکرهای ژنومی، پروتئینی و متابولیتی می باشد. شاید آنچه در حال حاضر به عنوان درمان شخصی بیمار نابارور ارایه می شود، بیشتر بر اساس «بهترین نظر متخصص پزشک معالج» است تا «بهترین داده های مبتنی بر شواهد موجود». امروزه، پزشکی شخصی در انکولوژی زنان به عنوان یک علم در حال تکامل در نظر گرفته می شود. در سال های اخیر، پیشرفت های زیادی در شناسایی محرک های مولکولی بدخیمی های زنان و وعده درمان های هدفمند، انجام شده است.

1مقدمه: لقاح آزمایشگاهی با کمک هوش مصنوعی یک حوزه تحقیقاتی به سرعت در حال رشد است. با استفاده از این روش می توان نتایج و کارایی تحریک تخمدان را ارتقاء داد، دوز و زمان بندی داروها را شخصی سازی نمود و با ساده سازی فرآیند IVF در نهایت منجر به بهبود نتایج بالینی شد. روش ها: این مطالعه به صورت یک مرور نظام مند انجام شده است. برای جمع آوری اطلاعات، پایگاه های علمی معتبر مانند PubMed، Scopus، Web of Science و Google Scholar مورد جستجو قرار گرفتند. مقالات منتشر شده در زمینه پزشکی شخصی سازی شده، هوش مصنوعی و پروتکل های تحریک تخمدان در درمان ناباروری زنان از سال 2010 تا 2024 بررسی شدند. کلیدواژه های مورد استفاده شامل "هوش مصنوعی"، "پزشکی شخصی سازی شده"، "تحریک تخمدان"، "ناباروری زنان"، "درمان IVF"، "تصمیم گیری بالینی" و "سیستم های پشتیبانی تصمیم" بودند. مقالات انتخاب شده بر اساس معیارهای ورود و خروج مشخص شامل مطالعات اصیل، کارآزمایی های بالینی، مطالعات مرور سیستماتیک و متاآنالیزها ارزیابی شدند. داده ها از مقالات منتخب استخراج و تجزیه وتحلیل شدند تا روندهای فعلی، کاربردهای بالقوه، مزایا، چالش ها و مسیرهای آینده ادغام هوش مصنوعی در پروتکل های تحریک تخمدان مشخص شوند. همچنین، نقش فناوری های نوین مانند یادگیری ماشین (ML)، شبکه های عصبی مصنوعی (ANN) و سیستم های پشتیبانی تصمیم بالینی (CDSS) در بهینه سازی فرآیند IVF بررسی شد. نتیجه گیری: هدف از این مقاله مروری بررسی یک نمای کلی از پزشکی شخصی سازی شده و هوش مصنوعی در پروتکل های تحریک تخمدان در ناباروری بود. این روش درمانی، علاوه بر نقش کلیدی در کلینیک های IVF، نتایج را بهبود بخشیده و همچنین عوارض بارداری را کاهش خواهد داد.

زمینه و هدف: ظهور نوآوری های فناورانه و پزشکی دیجیتال در حال ایجاد تغییرات اساسی در بخش بهداشت و درمان، به سمت پزشکی شخصی (PM) است. لذا در آینده ای نزدیک ناگزیریم از پزشکی جمعیت محور به سوی پزشکی شخصی گذار کنیم. هدف پژوهش شناسایی چارچوب مناسب گذار به پزشکی شخصی است. روش بررسی: روش مطالعه، مرور نظام مند ادبیات با رویکرد فراتحلیل محتوایی بوده است. جامعه آماری تحقیق، مقالات پزشکی شخصی بوده که در طول 12 سال گذشته (2022-2010) انجام شده است. پس از چند مرحله غربالگری مقالات، در نهایت 7 مقاله به عنوان نمونه، وارد فرآیند فرا تحلیل شده اند. (مقالاتی که تا حدودی به سیاست گذاری یا گذار در پزشکی شخصی پرداختند). یافته ها: یافته ها نشان می دهد اغلب مطالعات انجام شده در زمینه PM، تخصصی و بالینی بوده و تنها چند مطالعه بطور گذرا به موضوعات مدیریتی و سیاستی PM پرداخته اند و بحث گذار و مسیرهای گذار درخصوص PM چندان بررسی نشده است. نتیجه گیری: با اقتباس از مدل ارایه شده PM و مسیرهای گذار فناورانه، چارچوب گذار به پزشکی شخصی شامل مسیر دگرگونی پزشکی رایج به پزشکی لایه بندی شده و سپس از مسیر جایگزینی فناورانه پزشکی لایه بندی شده به پزشکی شخصی است. به منظور سیاست گذاری مناسب در این چارچوب نیازمند ابزارهای سیاستی مناسب علم، فناوری و نوآوری هستیم.

در حال حاضر درمان بسیاری از بیماری ها به سختی و با هزینه های گزاف انجام می شود و در مواردی همانند سرطان ها، نتیجه اثربخش مطلوبی نیز نداشته است. از مهم ترین موانع پیش رو، عدم درک مناسب از پاتوژنز مولکولی بیماری هاست؛ تا بتوان با یک رویکرد کل نگر، وقایع داخل سلول را رصد و برآیند آن ها را پیش بینی نمود. با ارائه درک درستی از پیدایش یک بیماری در سطح مولکولی، سیستم پزشکی قادر خواهد بود پیش بینی کند چه زمانی عملکرد یک ارگان مختل و منجر بیماری می شود. با شناسایی پروتئین ها و دیگر نشانگرهای ژنتیکی موجود در خون و نمونه های بیولوژیک می توان وضعیت سلامتی اعضای بدن را نشان و پیش بینی های جامعی در مورد علت و پیشرفت بیماری ارائه نمود...

سردبیر محترم مقاله سیابانی و همکاران "مشکلات آموزشی دانشکده پزشکی کرمانشاه از دیدگاه دانشجویان پزشکی" چاپ  شده در شماره 41 آن مجله (1)، مورد توجه اینجانب قرار گرفت. در این زمینه، نکات متعددی قابل طرح هستند. مهم ترین مشکل بررسی انجام شده، تعداد دانشجوی انتخاب شده است. نظرسنجی از 24 دانشجو از چهار دوره علوم پایه‏، فیزیوپاتولوژی، کارآموزی و کارورزی (6 دانشجو در هر مقطع)، ضعف جدی کار انجام شده است. در هر ترم، حدود 100 تا 200 دانشجو در هر یک از مقاطع رشته پزشکی وجود دارند. آیا بررسی نظرات 6 نفر از یک دوره آموزشی، می تواند منعکس کننده نظرات تمامی آنان باشد؟! در حالی که در مطالعات مشابه از تعداد 400 نفر (2) و یا بیشتر، استفاده شده است. نکته مهم تر این که معیار انتخاب دانشجویان فوق، مشخص نیست. نویسندگان نحوه انتخاب، سن، جنس، معدل و تعداد دفعات مشروطی دانشجویان مذکور را بیان نکرده اند. بدیهی است که اختلاف جدی بین دانشجویان پزشکی موفق و ناموفق (3)، وجود داشته و هر یک مشکلات خاص خود را دارند. شمس و همکاران (1385)، مشکلات اصلی دوران تحصیلی دانشجویان را مشکلات روان شناختی (7/43%)، مالی- رفاهی (8/30%)، فردی- خانوادگی (2/30%) و خدمات آموزشی (29%) دانستند (2). بنابراین شاید بتوان حلقه مفقوده تحقیق سیابانی را خود دانشجویان دانست. اجرای یک برنامه آموزشی هدفمند برای دانشجویانی با زمینه علمی متفاوت و اختلاف جدی سطح علمی (با رتبه کشوری زیر هزار در مقایسه با بالای ده هزار در یک ورودی) با مشکلات جدی همراه است. انتخاب عنوان مقاله نیز نمایان گر جهت گیری از پیش تعیین شده در این زمینه است زیرا در بررسی منابع علمی موجود، عنوان مشابهی در مورد سایر دانشکده های پزشکی یافت نشد و اغلب مطالعات در زمینه خاصی، مثلا مشکلات آموزش بالینی و یا آموزش سرپایی، از دیدگاه اساتید و دانشجویان، مدنظر قرار گرفته است. انتخاب عنوان کلی فوق، حیطه گسترده ای از مسایل مختلف را می گشاید که با مطالعه مقاله به مشکلات آن برخورد می کنیم. به نظر اینجانب اکثر نویسندگان مقاله، حضور مستمر و فعال در امر آموزش دانشجویان پزشکی نداشته اند که می تواند در شناسایی مشکلات واقعی آموزش پزشکی، تاثیرگذار باشد. نویسندگان در بخشی از مقدمه از کاهش کیفیت کار دانش آموختگان رشته پزشکی نوشته اند. اما رفرنس و بررسی علمی که منجر به این نتیجه گیری شده است را بیان نکرده اند. بخشی از مطالب بیان شده توسط دانشجویان مورد مطالعه، فاقد اساس علمی است و از عدم اطلاع آنان ناشی شده است. همچنین این دانشکده، عضو هیات علمی که پزشک بوده و دارای مدرک PhD باشد (MD-PhD) ندارد. منابع اعلام شده برای تدریس و امتحان، منابع رسمی وزارتی هستند و حجم و سرفصل دروس نیز توسط مراجع ذیصلاح وزارتی تعیین می شوند که تغییرات جزیی آن، فقط با مجوز شورای آموزشی دانشگاه امکان دارد. برخی مطالب دیگر نظیر تدریس بد اساتید، زجرآور بودن کلاس ها، علمی نبودن محیط دانشکده، کلی گویی و غیرقابل استناد و پی گیری علمی است. در بحث مقاله به عدم انتخاب روش های تدریس فعال و دانشجومحور از سوی اساتید اشاره شده است. انتخاب این روش ها به شرایط خاص، آمادگی، ابزار و امکانات نیازمند است و اغلب به دلیل تعداد زیاد دانشجویان رشته پزشکی و کمبود وقت، قابل اجرا نیست. نمی توان از دانشجویانی که ترجمه، تحقیق و بسیاری از وظایف های خود را با پرداخت هزینه به مراکز و افراد دیگر می سپارند انتظار حضور در آموزش فعال و دانش محور را داشت. در پایان، باید اذعان داشت که کمبود اعضاء هیات علمی و امکانات آموزشی و پژوهشی، افزایش تعداد دانشجویان، اولویت دادن به مسایل درمانی و بهداشتی و سپس آموزشی و پژوهشی، از مشکلات جدی و کلی آموزش پزشکی است، اما لازم است درمطالعات مرتبط، به تفکیک مقاطع آموزشی رشته پزشکی و استفاده از متدولوژی صحیح (مانند حجم نمونه مناسب و پرسشنامه معتبر) توجه شود.

پژوهش حاضر با هدف ارایه مدل تبلیغات شخصی سازی شده انجام شده است. رویکرد پژوهش حاضر کیفی است و از روش هفت مرحله ای فراترکیب سندلوسکی و باروسو استفاده شده است. جامعه پژوهش شامل کلیه منابع مرتبط با تبلیغات شخصی سازی شده مشتمل بر 2210 منبع منتشر شده از پایگاه اطلاعات علمی در بازه زمانی 1399-1380 خورشیدی و 2000-2021 میلادی است. سپس با در نظر گرفتن میزان ارتباط با موضوع پژوهش منابع اولیه غربال و تعداد 42 منبع انتخاب و کدگذاری روی مفاهیم مستخرج از آن ها انجام شد. در مجموع، 137 مفهوم شناسایی شد که در قالب 29 مقوله فرعی و 9 مقوله اصلی، دسته بندی گردید. در نهایت، بر اساس رویکرد کدگذاری سه مرحله ای استراوس و کوربین (باز، محوری و گزینشی) در نظریه داده بنیاد، کدهای شناسایی شده در شش طبقه عوامل علی، پدیده محوری، عوامل زمینه ای، عوامل مداخله گر، راهبردها و پیامدها طبقه بندی شدند. نتایج برای درک بهتر مفهوم تبلیغات شخصی سازی شده در قالب یک مدل مفهومی ارایه شد.